Biến chứng suy thận do tiểu đường



Mỗi năm hơn 100,000 bệnh nhân bị suy thận

Đái tháo đường là nguyên nhân thường gặp của bệnh thận, chiếm 44% những cas mới mắc. Thậm chí khi đái tháo đường được điều trị ,cũng có thể dẩn tới bệnh thận mãn và suy thận.

Tiến trình của bệnh thận mãn tới suy thận giai đoạn cuối

Bệnh thận do đái tháo đường phải mất nhiều năm để bộc lộ. Ở một vài bệnh nhân, chức năng lọc của thận cao hơn bình thường trong những năm đầu tiên bị bệnh đái tháo đường. Vài năm sau, sẽ xuất hiện lượng nhỏ albumin trong nước tiểu. Đay là giai đoạn đầu tiên của bệnh thận mãn , gọi là tiểu đạm vi lượng (microalbuminuria). Chức năng thận vẫn còn bình thường trong giai đoạn này.

Khi bệnh tiến triển, albumin mất vào trong nước tiểu nhiều hơn , giai đoạn này gọi là tiểu đạm đại thể (macroalbuminuria ). Khi số lượng albumin trong nước tiểu tăng lên, chức năng thận sẽ giảm đi ,cơ thể sẽ phải giữ lại rất nhiều chất thải do chức năng thận giảm .Khi thận bị tổn thương, huyết áp máu cũng sẽ tăng cao.
Suy thận hiếm khi xảy ra trong 10 năm đầu của bệnh đái tháo đường , thường 15-25 năm, Những bệnh nhân bị đái tháo đường hơn 25 năm không có dấu hiệu của suy thận, nguy cơ bị suy thận sẽ giảm đi.

Chẩn đoán suy thận

Bệnh nhân bị đái tháo đường nên được tầm soát để phát hiện bệnh thận sớm. Có 2 vấn đề quan trọng cần quan tâm : độ thanh lọc cầu thậnalbumin niệu

  • Độ thanh lọc cầu thận : . Mỗi thận có khoãng 1 triệu bộ lọc nhỏ được tạo nên bởi mạch máu gọi là vi cầu thận Chức năng thận có thể kiểm tra bằng cách ước tính bao nhiêu máu lọc qua cầu thận trong một phút. Tính độ thanh lọc cầu thận dựa trên creatinine trong máu. Khi creatinine trong máu tăng lên, có nghĩa rằng độ lọc cầu thận giảm xuống.
    Bệnh thận hiện diện khi độ thanh lọc cầu thận < 60 ml/phút .
    Hiệp hội đái tháo đường Hoa kỳ The American Diabetes Association (ADA) khuyến cáo nên tính độ thanh lọc cầu thận mỗi năm một lần cho tất cả bệnh nhân đái tháo đường .
  • Albumin niệu : Albumin niệu được đo bằng cách tính tỉ lệ albumin niệu /creatinine niệu trong một mẫu nước tiểu. Khi chức năng thận bình thường, sẽ có rất nhiều creatinine trong nước tiểu và gần như không có albumin trong nước tiểu.
    Bệnh thận do đái tháo đường xuất hiện khi xét nghiệm nước tiểu có tỉ lệ Albumin (mg)/Creatinine (g) > 30 dù có hay không giảm độ thanh lọc cầu thận đi kèm .

Hiệp hội đái tháo đường Hoa kỳ khuyến cáo đánh giá sử bài tiết albumin qua nước tiểu hàng năm nhằm đánh giá tổn thương thận trên tất cả bệnh nhân đái tháo đường type 2 và bệnh nhân bị đái tháo đường type 1 trên 5 năm

Tác động của Tăng huyết áp đến suy thận

Huyết áp cao là yếu tố quan trọng góp phần phát triển bệnh thận trên Bệnh nhân đái tháo đường, Tiền căn gia đình bị huyết áp cao và bị bệnh huyết áp cao đều làm tăng nguy cơ bị bệnh thận . Huyết áp cao cũng thúc đẩy nhanh diển tiến của bệnh thận.
Huyết áp trong máu thông thường được đo bởi 2 chỉ số : Chỉ số đầu tiên gọi là huyết áp tâm thu, nó thể hiện áp lực trong độn mạch khi tim co bóp.Chỉ số thứ 2 gọi là huyết áp tâm trương, nó thể hiện áp lực động mạch khi tim nghỉ ngơi giữa 2 lần đập. Huyết áp tăng khi huyết áp đo được >= 140/90.

Theo khuyến cáo của Hiệp hội đái tháo đường Hoa Kỳ, huyết áp bệnh nhân đái tháo đường nên giữ <130/80.

Huyết áp cao có thể là nguyên nhân gây ra suy thận nhưng cũng có thể là kết quả của suy thận .Khi bệnh thận tiến triển ,sẽ làm tăng huyết áp , tạo nên vòng xoắn bệnh lý.Do đó phát hiện và điều trị sớm huyết áp cao trên bệnh nhân đái tháo đường là cực kỳ quan trọng .

Những bài liên quan:

Giới thiệu về tác giả

Lý lịch Bs Chuyên khoa 2 Ngô Thế Phi

Bác sỹ chuyên khoa bệnh Nội Tiết - Đái tháo đường
Sáng lập website www.daithaoduong.com
Chia sẻ kiến thức về bệnh Đái tháo đường - Tiểu đường
Phòng khám Tiểu đường
Số 241, Đặng Văn Bi, Phường Trường Thọ, Quận Thủ Đức, TP. HCM