Chẩn đoán phân biệt tiểu đường type 1 hay type 2



Xác định chính xác bệnh nhân bị tiểu đường ( đái tháo đường )  type 1 hay type 2 rất quan trọng bởi vì bệnh nhân đái tháo đường type 1 cần tiêm insulin ngoại sinh để tồn tại. Ngược lại, điều trị bệnh đái tháo đường type 2 bao gồm các biện pháp thay đổi lối sống, tập thể dục và uống thuốc hạ đường huyết, insulin cũng được chỉ định khi cần.

Như đã nói, bệnh nhân đái tháo đường type 2  có thể phân biệt được với type 1  trên cơ sở tiền căn và khám lâm sàng cùng với các xét nghiệm đơn giản.

Bệnh nhân tiểu đường – đái tháo đường type 2 thường xảy ra trên bệnh nhân lớn tuổi, béo phì, và có thể có gai đen (acanthosis nigricans) ở cổ, các triệu chứng đái tháo đường thường âm thầm, ít rầm rộ.

Một bệnh nhân đái tháo đường đã được kiểm soát với chế độ ăn  hoặc thuốc hạ đường huyết uống thường là đái tháo đường type 2.

Bệnh tiểu đường – đái tháo đường type 1 thường xảy ra đột ngột, trên bệnh nhân trẻ, với các triệu chứng rầm rộ.

Bệnh nhân tiểu đường type 1 thường gầy, phải tiêm insulin mới kiểm soát được đường huyết, hoặc những người có tiền sử bị nhiễm ceton acid (DKA) gần như chắc chắn đái tháo đường type 1.

Khi đứng trước bệnh nhân đái tháo đường trong trường hợp cấp cứu, phân biệt type đái tháo đường có thể khó khăn trong 2 nhóm:

  1. Bệnh nhân được điều trị bằng insulin và còn trẻ nhưng trên lâm sàng có triệu chứng nghĩ nhiều đến bệnh đái tháo đường type 2,
  2. Bệnh nhân lớn tuổi, khởi phát muộn hưng có đặc điểm của bệnh đái tháo đường type 1. (Nhóm này bây giờ được gọi là bệnh đái tháo đường tự miễn dịch muộn của người lớn [LADA]).

Khi cấp cứu tăng đường huyết, quan trọng là kiểm soát đường huyết bằng insulin, không quan tâm đến việc phân loại type 1 hay type 2. Khi bệnh nhân tạm ổn, lúc đó mới tính tới chuyện chẩn đoán type.

Nếu trên lâm sang vẫn không chắc chắn chẩn đoán được type 1 hay type 2, bệnh nhân cần đến xét nghiệm máu: ICA – kháng thể kháng tiểu đảo tụy, Anti –GAD.

Nếu 2 xét nghiệm này dương tính, bệnh nhân có khả năng cao bị đái tháo đường type 1

Những bài liên quan:

Giới thiệu về tác giả

Lý lịch Bs Chuyên khoa 2 Ngô Thế Phi

Sáng lập website www.daithaoduong.com
1999: Tốt nghiệp ĐH Y Dược TP.HCM
2000-2001: Chuyên khoa sơ bộ Nội Tiết BV Chợ Rẫy
2007: Tốt nghiệp Chuyên khoa 1 Nội Tiết ĐH Y Dược TP.HCM
2013: Tốt nghiệp Chuyên khoa 2 Nội Tiết ĐH Y Dược TP.HCM

Phòng khám Tiểu đường
Số 241, Đặng Văn Bi, Phường Trường Thọ, Quận Thủ Đức, TP. HCM