Tìm hiểu bệnh đái tháo đường type 2



Đái tháo đường type 2, trước kia gọi là đái tháo đường ở người ở người lớn hay đái tháo đường không phụ thuộc insulin.
Ở Việt Nam, theo hiệp hội Đái Tháo đường Thế giới, năm 2014 số người bị bệnh đái tháo đường là 3.336.000 người. Tỷ lệ ước tính khoảng 5,7%. Trong đó chưa kể số bệnh nhân chưa được chẩn đoán khoảng 1,7 triệu người.
Trong đó, đái tháo đường type 2 là dạng thường gặp nhất, đa số là bệnh nhân lớn tuổi, béo phì, ít vận động, có anh chị, bố mẹ bị đái tháo đường…
Ở bệnh nhân đái tháo đường type 2, tuyến tụy vẫn còn sản xuất được insulin- một loại hormone giúp đưa đường glucose từ máu vào tế bào để tạo năng lượng- tuy nhiên, insulin lại giảm tác dụng do sự đề kháng của các mô trong cơ thể.
Trên bệnh nhân đái tháo đường type 2 lâu năm, tế bào tuyến tụy cũng không còn sản xuất insulin nữa, khi đó cơ thể thật sự thiếu insulin.
Hiện nay, không có phương cách điều trị dứt điểm đái tháo đường type 2, nhưng chúng ta hoàn toàn có thể kiểm soát và thậm chí phòng ngừa căn bệnh này. Bắt đầu bằng chế độ ăn khỏe mạnh và tập thể dục thường xuyên nhằm duy trì trọng lượng lý tưởng .Nếu chế độ ăn và tập thể dục không đủ để ổn định được đường huyết ,có thể cần phải uống thuốc hay tiêm insulin để kiểm soát đường huyết.

Các triệu chứng của bệnh tiểu đường type 2

Triệu chứng của đái tháo đường type 2 có thể không rỏ ràng trong nhiều năm và có thể không nhận ra.
Một số triệu chứng thường gặp :

  • Khát nước và tiểu nhiều Khi đường huyết tăng cao trong máu ,dịch sẽ bị kéo ra khỏi mô và kích thích gây khát , hậu quả là bệnh nhân phải uống nước nhiều và sẽ tiểu nhiều hơn bình thường
  • Đói : Không đủ insulin, đường không vào được tế baò , cơ và các cơ quan trong cơ thể sẽ đói năng lượng. Gây ra cảm giác đói
  • Sụt cân : Mặc dù ăn nhiều hơn bình thường để giảm cảm giác đói nhưng bệnh nhân vẫn sụt cân vì các tế bào không sử dụng được Glucose để tạo năng lượng ,khi đó cơ thể dùng nguồn năng lượng dự trữ khác để thay thế: cơ và mỡ .
  • Mệt mỏi : Khi tế bào đói năng lượng ,bệnh nhân trở nên mệt mỏi và cáu kỉnh .
  • Nhìn mờ . Nếu đường huyết quá cao , dịch trong trong nhãn cầu bị kéo ra ngoài , làm nhãn cầu xẹp lại .Khi đó khả năng điều tiết của mắt sẽ bị ảnh hưởng ,gây ra triệu chứng nhìn mờ .
  • Vết thương lâu lành và nhiễm trùng tái phát thường xuyên
    Đái tháo đường type 2 tác động làm giảm khả năng lành vết thương và giảm sức đề kháng của cơ thể chống lại bệnh tật nên nhiễm trùng thường tái đi tái lại .
  • Mảng da sậm màu
    Một số bệnh nhân đái tháo đường type 2 có những đốm sậm màu trên những vùng nếp gấp trên cơ thể ,thông thường ở nách và cổ . Những dấu hiệu đó người ta gọi là gai đen, đó có thể là dấu hiệu của đề kháng insulin
  • Đau, châm chích ở tay chân……

Cơ chế gây bệnh tiểu đường type 2

co-che-tieu-duong.jpgĐái tháo đường type 2 xảy ra khi cơ thể trở nên đề kháng với insulin hay khi tuyến tụy sản xuất không đủ insulin . Tại sao điều này lại xảy ra thì không biết chính xác, mặc dù thừa cân, béo phì và lối sống ít vận động là những yếu tố góp phần quan trọng.
Insulin là hormone được tiết ra từ tuyến tụy, một tuyến lớn nằm sau dạ dày. Sau khi ăn, tuyến tụy sẽ tiết insulin vào máu. Khi vào máu, insulin sẽ hoạt động như những chìa khóa mở những cánh cửa cho phép đường glucose đi vào tế bào, nhờ thế mà hạ đường huyết trong máu.
Glucose — một dạng đường đơn —là nguồn năng lượng chủ yếu của tế bào để tạo nên cơ và những mô khác. Glucose được tạo ra từ 2 nguồn chính : từ thức ăn và từ gan. Sau khi thức ăn được tiêu hóa, đường được hấp thu vào máu. Bình thường, đường sẽ từ máu chuyển vào tế bào với sự giúp đở của Insulin.
Gan hoạt động như là trung tâm dự trữ và sản xuất insulin. Khi insulin giảm thấp trong máu (như khi chúng ta nhịn đói một thời gian ) gan sẽ chuyển hóa glycogen dự trữ thành glucose để giữ mức độ đường trong máu nằm trong giới hạn bình thường .
Trong  đái tháo đường type 2, quá trình này hoạt động không bình thường, thay vì vào trong tế bào, glucose lại tăng cao trong máu. Lý do vì tuyến tụy không tiết đủ insulin hay tế bào trở nên đề kháng với hoạt động của insulin.
Cuối cùng, glucose được tạo ra từ thức ăn, vào máu, không được đưa và tế bào để tạo năng lương hay không được đưa vào gan dự trữ sẽ tăng cao trong máu. Gây ra bệnh Tiểu đường – Đái tháo đường.

Những bài liên quan:

Giới thiệu về tác giả

Lý lịch Bs Chuyên khoa 2 Ngô Thế Phi

Bác sỹ chuyên khoa bệnh Nội Tiết - Đái tháo đường
Sáng lập website www.daithaoduong.com
Chia sẻ kiến thức về bệnh Đái tháo đường - Tiểu đường
Phòng khám Tiểu đường
Số 241, Đặng Văn Bi, Phường Trường Thọ, Quận Thủ Đức, TP. HCM