Chỉ số HbA1c trong đái tháo đường

HbA1c là gì?

HbA1c (Hemoglobin A1c) là dạng hemoglobin bị gắn glucose không hồi phục, phản ánh nồng độ đường huyết trung bình trong khoảng 2–3 tháng trước đó.

👉 Do hồng cầu có vòng đời khoảng 120 ngày, HbA1c cho thấy mức độ kiểm soát đường huyết dài hạn, không bị ảnh hưởng bởi dao động glucose trong ngày.

Ý nghĩa của HbA1c trong đái tháo đường

Theo ADA Standards of Care in Diabetes—2026, HbA1c là:

• Chỉ số chính để đánh giá kiểm soát đường huyết
• Liên quan chặt chẽ với nguy cơ biến chứng vi mạch
• Được sử dụng rộng rãi trong:
  • Theo dõi điều trị
  • Đánh giá hiệu quả can thiệp
  • Quyết định điều chỉnh thuốc

Nhiều nghiên cứu lớn (DCCT, UKPDS) cho thấy:

Giảm HbA1c giúp giảm rõ rệt biến chứng võng mạc, thận và thần kinh

HbA1c phản ánh điều gì?

HbA1c (%)	Đường huyết trung bình ước tính (mg/dL)
6.0	~126
7.0	~154
8.0	~183
9.0	~212

👉 Giảm 1% HbA1c ≈ giảm ~30 mg/dL glucose trung bình

👉 Giảm 1% HbA1c giúp giảm: 21% tử vong liên quan đền đái tháo đường, giảm 37% biến chứng mạch máu nhỏ, giảm 14% đột quị tim, giảm 43% đoạn chi…

Mục tiêu HbA1c theo ADA 2026

1. Mục tiêu chung cho người lớn không mang thai

🔹 HbA1c < 7.0%
→ Phù hợp với đa số bệnh nhân đái tháo đường

2. Khi nào nên đặt mục tiêu HbA1c thấp hơn?

👉 Có thể cân nhắc HbA1c < 6.5% nếu:

• Mới mắc đái tháo đường
• Tuổi trẻ, kỳ vọng sống dài
• Không có hạ đường huyết
• Điều trị ít nguy cơ (metformin, GLP-1 RA, SGLT2i…)

3. Khi nào nên nới lỏng mục tiêu HbA1c?

👉 HbA1c ≤ 8.0% hoặc cao hơn nếu:

• Người cao tuổi
• Sa sút trí tuệ, suy giảm chức năng
• Nhiều bệnh phối hợp nặng
• Nguy cơ hạ đường huyết cao

An toàn quan trọng hơn HbA1c đẹp

Tần suất đo HbA1c

Theo ADA 2026 và quy định của Bộ Y tế Việt Nam:

• Ít nhất 2 lần/năm nếu đã đạt và duy trì mục tiêu
• Mỗi 3 tháng nếu:
  • Chưa đạt mục tiêu
  • Thay đổi điều trị
  • Có hạ hoặc tăng đường huyết nhiều

Hạn chế của HbA1c

HbA1c không phản ánh đầy đủ trong các tình huống:

❌ Không phát hiện hạ đường huyết
❌ Không phản ánh dao động glucose
❌ Có thể sai lệch trong:

• Thiếu máu, tan máu
• Suy thận nặng
• Thai kỳ
• Truyền máu
• Bệnh hemoglobin (HbE, HbS…)

👉 Trong các trường hợp này, ADA khuyến cáo sử dụng:

• Tự theo dõi đường huyết mao mạch –SMBG
• Theo dõi Glucose liên tục – CGM
• Fructosamine / Glycated albumin

VII. HbA1c và CGM: nên hiểu thế nào?

• HbA1c: trung bình dài hạn
• CGM: dao động – hạ đường huyết – TIR

ADA 2026 khuyến cáo:

Kết hợp HbA1c + CGM cho đánh giá tối ưu

Thông điệp lâm sàng quan trọng

✔ HbA1c là trụ cột trong theo dõi đái tháo đường
✔ Không có một mục tiêu HbA1c cho tất cả mọi người
✔ Cá thể hóa mục tiêu là nguyên tắc cốt lõi
✔ Tránh “theo đuổi HbA1c thấp bằng mọi giá”
✔ Luôn cân bằng: hiệu quả – an toàn – chất lượng sống

Kết luận

HbA1c là chỉ số trung tâm trong điều trị đái tháo đường, giúp đánh giá kiểm soát đường huyết dài hạn và nguy cơ biến chứng. Tuy nhiên, theo ADA 2026, HbA1c cần được diễn giải trong bối cảnh lâm sàng, kết hợp với SMBG và CGM để mang lại hiệu quả điều trị tối ưu và an toàn cho người bệnh .

📚 Tài liệu tham khảo

American Diabetes Association. Glycemic Goals, Hypoglycemia, and Hyperglycemic Crises: Standards of Care in Diabetes—2026

LƯU Ý: Nội dung trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin y khoa và không thay thế cho tư vấn, chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa trước khi áp dụng.