Chẩn đoán đái tháo đường thai kỳ

1- Định nghĩa đái tháo đường thai kỳ

Đái tháo đường thai kỳ: Gestational Diabetes Mellitus – GDM là:
Tình trạng rối loạn dung nạp glucose với mức tăng đường huyết được phát hiện lần đầu tiên trong thai kỳ (thường ở tam cá nguyệt thứ hai hoặc ba), không đủ tiêu chuẩn chẩn đoán đái tháo đường trước đó.

Theo ADA 2026, định nghĩa này không bao gồm:

• Đái tháo đường type 1, hay 
• Đái tháo đường type 2 đã có trước khi mang thai nhưng chưa được chẩn đoán.

Các trường hợp tăng đường huyết đạt tiêu chuẩn đái tháo đường ở người không mang thai khi phát hiện sớm trong thai kỳ được xếp vào:

“Đái tháo đường tăng nặng / rõ rệt  mới phát hiện trong thai kỳ” (Overt diabetes in pregnancy)

2. Phân loại đái tháo đường trong khi mang thai

Cần phân biệt Đái tháo đường thai kỳ – Gestation Diabetes Mellitus với đái tháo đường trong thai kỳ – Diabetes in Pregnancy

Nhóm bệnh	Đặc điểm
ĐTĐ typ 1 trong thai kỳ	Có trước khi mang thai, phụ thuộc insulin tuyệt đối
ĐTĐ typ 2 trong thai kỳ	Có trước khi mang thai, thường cần insulin trong thai kỳ
ĐTĐ được phát hiện sớm trong thai kỳ	Đạt tiêu chuẩn ĐTĐ ở người không mang thai
ĐTĐ thai kỳ (GDM)	Tăng đường huyết xuất hiện trong thai kỳ, thường sau 24 tuần

3. Tầm soát & chẩn đoán đái tháo đường thai kỳ GDM (Screening and Diagnosis)

3.1. Mục tiêu tầm soát

1. Phát hiện “ĐTĐ chưa được chẩn đoán” từ sớm (thường là type 2) → xếp nhóm “đái tháo đường mới được phát hiện trong thai kỳ” và quản lý như ĐTĐ thực sự. 
2. Chẩn đoán GDM đúng thời điểm (thường 24–28 tuần) để can thiệp giảm biến cố.

3.2. Khi nào tầm soát đái tháo đường thai kỳ?

• Tầm soát sớm (<15 tuần): có thể cân nhắc tầm soát rộng rãi (đặc biệt ở quần thể có nhiều yếu tố nguy cơ/ tỷ lệ ĐTĐ tiềm ẩn cao). 

Tiêu chuẩn chẩn đoán ĐTĐ sớm giống người không mang thai.

• Nếu tầm soát sớm âm tính → tầm soát lại GDM ở 24–28 tuần.

3.3. Chẩn đoán tiểu đường thai kỳ – GDM: hai cách tiếp cận thường dùng

Trong thực tế, cơ sở y tế có thể chọn 1 bước hoặc 2 bước để chẩn đoán tiểu đường thai kỳ

(A) Tiếp cận chẩn đoán:1 bước – OGTT 75 g (IADPSG/WHO)

Cách tiếp cận này đang được sử dụng rộng rãi ở VN

• Làm lúc 24–28 tuần (nếu chưa chẩn đoán ĐTĐ trước đó).
• Chẩn đoán đái tháo đường thai kỳ – GDM nếu chỉ cần 1 trị số đạt ngưỡng:
  • Đói ≥ 92 mg/dL (5.1 mmol/L)
  • 1 giờ ≥ 180 mg/dL (10.0 mmol/L)
  • 2 giờ ≥ 153 mg/dL (8.5 mmol/L) 

(B) Tiếp cận chẩn đoán: 2 bước ( Tham khảo)

Bước 1: nghiệm pháp dung nạp glucose 50 g (không cần nhịn đói) → đo glucose sau 1 giờ.
Nếu dương tính theo ngưỡng cơ sở chọn (thường 130–140 mg/dL) → làm Bước 2.

Bước 2: OGTT 100 g – 3 giờ (Carpenter–Coustan)
Chẩn đoán GDM nếu ≥2 trị số đạt ngưỡng:Đói 95, 1 giờ 180, 2 giờ 155, 3 giờ 140 (mg/dL).

Bạn cần làm gì khi được chẩn đoán tiểu đường thai kỳ?

Ngay sau khi được chẩn đoán, bạn phải bắt đầu điều trị tiểu đường thai kỳ ngay lập tức:

• Kiểm soát đường huyết, thực hiện chế độ ăn, vận động hợp lý.
• Bác sĩ sẽ chỉ định tiêm Insulin khi cần thiết
• Theo dõi đường huyết máy đo đường huyết cá nhân.

Tham vấn Bác sĩ chuyên khoa Nội tiết để giúp bạn kiểm soát đường huyết và chỉ định tiêm insulin khi cần thiết.

LƯU Ý: Nội dung trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin y khoa và không thay thế cho tư vấn, chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa trước khi áp dụng.