Điều trị bệnh tiểu đường như thế nào?

Đái tháo đường (tiểu đường) là bệnh mạn tính rất phổ biến tại Việt Nam. Hiện nay, hàng triệu người Việt đang sống chung với căn bệnh này.

Tin vui là: người bệnh vẫn có thể sống khỏe mạnh, lâu dài nếu biết cách kiểm soát bệnh đúng cách.

Nhiều bệnh nhân lo lắng khi mới được chẩn đoán, nhưng thực tế điều trị bệnh đái tháo đường không quá khó nếu hiểu đúng nguyên tắc.

Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ:

• Bệnh đái tháo đường là gì
• Cách ăn uống đúng
• Cách tập luyện
• Cách dùng thuốc
• Cách phòng biến chứng

1. Bệnh đái tháo đường là gì?

Trong cơ thể chúng ta, glucose (đường) là nguồn năng lượng chính cho tế bào.

Để sử dụng được glucose, cơ thể cần insulin – một hormone do tuyến tụy tiết ra.

Khi bị đái tháo đường:

• Cơ thể không sản xuất đủ insulin
• Hoặc insulin hoạt động kém hiệu quả

Kết quả là đường trong máu tăng cao.

Nếu tình trạng này kéo dài nhiều năm, nó có thể gây tổn thương:

• Tim
• Thận
• Mắt
• Thần kinh
• Mạch máu

2. Những dấu hiệu thường gặp của bệnh Tiểu đường – Đái tháo đường

Nhiều người mắc bệnh nhưng không có triệu chứng rõ ràng.

Tuy nhiên, một số dấu hiệu thường gặp của bệnh tiểu đường là:

• Khát nước nhiều
• Tiểu nhiều lần
• Mệt mỏi
• Sụt cân không rõ lý do
• Nhìn mờ
• Tê chân tay
• Vết thương lâu lành…

Nếu bạn có những dấu hiệu trên, nên kiểm tra đường huyết sớm.

3. Mục tiêu kiểm soát đường huyết

Bác sĩ thường đặt mục tiêu điều trị như sau:

Chỉ số	Mục tiêu
Đường huyết lúc đói	80 – 130 mg/dL
Sau ăn 2 giờ	< 180 mg/dL
HbA1c	dưới 7%

Không phải ai cũng giống nhau.
Người lớn tuổi hoặc có nhiều bệnh khác có thể có mục tiêu khác.

4. Chế độ ăn cho người đái tháo đường

Chế độ ăn đúng là yếu tố quan trọng nhất trong kiểm soát bệnh.

Nhiều người nghĩ rằng:

“Bị tiểu đường thì phải kiêng ăn rất nhiều.”

Thực ra không cần kiêng quá mức, chỉ cần ăn đúng cách.

Nguyên tắc ăn uống

1️⃣ Không ăn quá nhiều tinh bột
2️⃣ Ăn nhiều rau xanh
3️⃣ Hạn chế đồ ngọt
4️⃣ Nên ăn theo phương pháp đĩa thức ăn

Những thực phẩm nên ăn

Người bệnh nên ưu tiên:

• Rau xanh
• Cá, hải sản
• Thịt gà, vịt
• Đậu
• Trứng
• Gạo lứt
• Yến mạch

Những thực phẩm nên hạn chế

Nên hạn chế:

• Bánh kẹo
• Nước ngọt
• Trà sữa
• Bánh mì trắng
• Cơm trắng, nếp, xôi… quá nhiều
• Đồ chiên nhiều dầu

Một mẹo ăn uống rất dễ nhớ

Ăn theo phương pháp ĐĨA THỨC ĂN, chia đĩa ăn thành 3 phần:

🥗 1/2 đĩa là rau xanh

🍗 1/4 là đạm (thịt, cá, trứng)

🍚 1/4 là tinh bột

Cách ăn này giúp đường huyết ổn định hơn.

5. Tập thể dục giúp giảm đường huyết

Vận động là “thuốc tự nhiên” rất tốt cho bệnh nhân tiểu đường.

Khi vận động:

• Cơ thể sử dụng glucose
• Đường trong máu giảm
• Insulin hoạt động tốt hơn

Người bệnh tiểu đường nên tập gì?

Các hoạt động phù hợp:

• Đi bộ nhanh
• Đạp xe
• Bơi lội
• Yoga
• Tập thể dục nhẹ

Nên tập bao nhiêu?

Khuyến nghị:

30 phút mỗi ngày hoặc
150 phút mỗi tuần

Đi bộ sau bữa ăn khoảng 15–20 phút cũng giúp giảm đường huyết.

6. Thuốc điều trị đái tháo đường

Không phải bệnh nhân nào cũng giống nhau.

Bác sĩ sẽ chọn thuốc dựa trên:

• Mức đường huyết
• Tuổi
• Cân nặng
• Bệnh đi kèm..

Các loại thuốc điều trị tiểu đường thường dùng:

Metformin

Thuốc phổ biến nhất trong điều trị tiểu đường type 2, đã được chứng minh an toàn, có lợi cho tim mạch.

Sulfonylurea

Giúp tuyến tụy tiết insulin nhiều hơn. Hạ đường huyết mạnh

SGLT2 inhibitors

Giúp thải bớt glucose qua nước tiểu. Giúp giảm cân, điều trị suy thận do đái tháo đường, giảm nhập viện do suy tim…

GLP-1 receptor agonists

Giúp giảm cân và kiểm soát đường tốt.

Insulin

Dùng khi:

• Đường huyết rất cao
• Thuốc uống không đủ hiệu quả
• Đái tháo đường type 1

7. Theo dõi đường huyết tại nhà

Người bệnh nên tự kiểm tra đường huyết bằng máy đo.

Việc này giúp:

• Biết đường huyết có ổn định không
• Phát hiện hạ đường huyết
• Điều chỉnh ăn uống

Các thời điểm nên đo đường huyết tại nhà

• Buổi sáng lúc đói
• Sau ăn 2 giờ
• Trước khi ngủ

Bác sĩ sẽ hướng dẫn lịch đo phù hợp cho từng bệnh nhân.

8. Chăm sóc bàn chân ở người đái tháo đường

Bàn chân bệnh nhân tiểu đường là nơi dễ bị tổn thương do mất cảm giác, giảm tưới máu nuôi chân

Người bệnh nên:

• Kiểm tra bàn chân mỗi ngày
• Không đi chân đất
• Giữ chân sạch và khô
• Mang giày vừa chân, mềm. Lựa giày che được mũi chân,

Nếu phát hiện có:

• Vết loét
• Sưng
• Đau
• Nhiễm trùng..

Cần đi khám ngay.

9. Khám sức khỏe định kỳ

Người bệnh nên kiểm tra định kỳ:

Xét nghiệm	Thời gian
HbA1c	3–6 tháng
Mỡ máu	6–12 tháng
Chức năng thận	mỗi năm
Khám mắt	mỗi năm

Khám định kỳ giúp phát hiện sớm biến chứng do tiểu đường gây ra.

Thông điệp quan trọng

Đái tháo đường không phải là bản án suốt đời.

Nếu bạn:

• Hiểu đúng về bệnh
• Ăn uống hợp lý
• Vận động đều đặn
• Tuân thủ điều trị

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

LƯU Ý: Nội dung trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin y khoa và không thay thế cho tư vấn, chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa trước khi áp dụng.